زنان و زایمان, مراقبت های قبل از بارداری

پریود چیست؟

پریود، قاعدگی یا عادت ماهانه در دختران و زنان چرخه ای است که از سن بلوغ شروع شده و تا یائسگی ادامه دار است. پریود امری طبیعی است که به دلیل ریزش دیوار داخلی رحم به صورت خون و تغییرات هورمونی رخ می دهد. این چرخه برای باروری درست و داشتن جنین سالم الزامی است. دوره قاعدگی که تجربه آن در زنان علائم متفاوتی دارد، بین ۲ تا ۷ روز همراه با خونریزی از واژن در زنان است، زیرا پوشش دیواره رحم خراب شده و به صورت خون خارج می شود.

چرخه قاعدگی به طور تقریبی هر ۲۸ روز یک بار رخ داده و تا ۳۵ روز هم هست و منجر به عادت ماهانه در دختران می شود، پریود به معنای بارور بودن دختر است و زمان بارداری چرخه قاعدگی قطع می شود. پریود دختران در سنین حدود ۹ تا ۱۵ سالگی شروع می شود و نشانه ورود به دنیای بزرگتر ها و اتمام کودکیشان است، علائم شروع عادت ماهانه می تواند چند ماه طول کشیده و در صورت دیر شدن جای نگرانی نیست. برای اطلاعات بیشتر با لیما طب همراه باشید.

سندروم پیش ازقاعدگی

سندروم پیش ازقاعدگی یا (PMS) مجموعه ای از علائم است که یک یا دو هفته پیش از شروع قاعدگی, به سراغ زنان می آید. در این دوره, بیش از ۹۰% زنان از علائمی مانند نفخ, سردرد و بدخلقی شکایت می کند. در برخی زنان, این نشانه ها به قدری شدید است که باعث می شود چند روز از کار و تحصیل باز بمانند اما در برخی دیگر, این علائم خفیف تر است. بطور میانگین, نشانه ها یا علائم سندروم پیش از قاعدگی در زنان زیر ۳۰ سال, شایع تر است. برای تسکین علائم میتوانید به پزشک مراجعه کنید.

رنگ خون قاعدگی

چرخه های قاعدگی, در پی یکدیگر, می آیند و می روند. گاهی خونریزی شدید و گاهی سبک است. حتما در این بین, متوجه تغییر رنگ هایی نیز شده اید. خون دوران قاعدگی هم رنگ خونی است که موقع بریدن انگشتمان جاری می شود, نیست. خونی که روی پد بهداشتی یا تامپون می بینید, ترکیبی از خون و بافت رحم است. میزان ترکیب این دو و همچنین عوامل دیگر بر رنگ خون پریود تاثیر می گذارد. رنگ خون قاعدگی اطلاعات مهمی را در مورد سلامتی در اختیارمان می گذارد.

خون سیاه: در ابتدای دوران قاعدگی و انتهای آن, شاهد خون سیاه هستیم. این خون سیاه, در ابتدا قرمز بوده و بعد به رنگ قرمز تیره یا قهوه ای و در نهایت سیاه شده است. گاهی دلیل این رنگ میتواند به انسداد واژن اشاره کند. از دیگر نشانه های انسداد واژن می توان موارد زیر نام برد:

بوی بد خون قاعدگی, تب, مشکل در دفع ادرار, خارش و التهاب در داخل واژن و خون قرمز تیره.

هرچه خون تیره تر باشد, لایه های عمیق دیواره رحم قدیمی تر و خون کهنه تر و جریان خون کندتر می باشد.

خون قرمز روشن: این رنگ حاکی از تازه بودن خون است.خون روشن, تازه تر و از گردن رحم و واژن سریع تر عبور کرده است. معمولا این رنگ متعلق به ابتدای سیکل قاعدگی است. در موارد نادر, خون قرمز روشن ممکن است نشانه سرطان رحم باشد. از دیگر علائم سرطان رحم میتوان به خونریزی شدید قاعدگی, دوره های طولانی قاعدگی, خونریزی بعد از رابطه جنسی , بوی بد خون قاعدگی, احساس درد در لگن و پا و دست, کاهش اشتها و کاهش بی دلیل وزن اشاره کرد.

خون صورتی: معمولا خون صورتی رنگ در ابتدا و انتهای سیکل مشاهده می شود. در این روزها, خونریزی شدید نیست. قرص ضد بارداری نیز, با کاهش سطح استروژن, باعث صورت شدن رنگ خون قاعدگی می شود.

قاعدگی طبیعی و غیر طبیعی

دوره ی قاعدگی در سراسر طول عمر ما یکسان نیست. گاهی سیکل قاعدگی طولانی تر و گاهی کوتاه تر است. گاهی خونریزی سبک تر است و گاهی شدیدتر. علائم پریود و تغییرات آنها اغلب طبیعی است و معمولا دلیل نگران کننده ای نیست اما گاهی تغییراتی پیش می اید که قابل اغماض نیستند و نمی توان آنها را طبیعی دانست. بعضی از این علائم بسیار جدی هستند.

قاعدگی طبیعی و غیر طبیعی

قاعدگی طبیعی

قاعدگی طبیعی حاصل چرخه منظم قاعدگی است. اگر مراحل به درستی طی شود, قاعدگی طبیعی رخ می دهد. در هر ماه, یکی از تخمدان ها, تخمکی  را آزاد می کند. در همین حین, رحم نیز خودش را برای رشد جنین آماده می کند. اگر تخمک بارور نشود و جنینی بوجود نیاید, پوشش داخلی رحم فرو میریزد و خونریزی قاعدگی رخ می دهد.

علائم قاعدگی طبیعی

ممکن است علائم جسمی و روحی متعدی داشته باشید. این علائم بسیار طبیعی و نیازی نیست نگران باشید. برخی علائم شایع قاعدگی طبیعی شامل: آکنه, احساس درد در پایین شکم و کمر, پرخوری, مشکلات خواب, حساس شدن سینه ها, نفخ می باشد.

 قاعدگی غیر طبیعی

همانطور که گفتیم, فاصله بین دو پریود و طول آن در همه زنان یکسان نیست. معمولا فاصله طبیعی بین دو قاعدگی ۲۸ تا ۳۵ روز است و یک هفته طول میکشد. اگر فاصله کمتر یا بیشتر شود یا در این بین, خونریزی یا لک بینی رخ دهد, یعنی اختلالی پیش آمده است. نشانه های قاعدگی غیر طبیعی فقط محدود به اینها نمی شود. برخی از نشانه های قاعدگی غیر طبیعی شامل:

  • فاصله بین دو قاعدگی کمتر از ۲۱ روز یا بیشتر از ۳۵ روز باشد.
  • خونریزی سبک تر یا سنگین تر از حد معمول باشد.
  • مدت پریود از یک هفته بیشتر باشد.
  • بین دو پریود, لک بینی یا خونریزی رخ دهد.
  • پریود همراه با درد, تهوع, نفخ و … باشد.

نمونه هایی از  قاعدگی غیر طبیعی

آمنوره: اختلالی است که در آن قاعدگی شخص کاملا متوقف شده است. اگر فاصله بین دو پریود ۹۰ روز یا بیشتر باشد, مشکلی پیش آمده است. البته این موضوع در مورد زنان باردار, شیرده و یائسه صدق نمیکند. سنین ۱۵ یا ۱۶ سال یا طی سه سال پس از شروع رشد سینه هایشان, هنوز قاعدگیشان شروع نشده نیز مبتلا به آمنوره هستند.

الیگومنوره: یکی دیگر از اختلالات قاعدگی است که در آن فاصله میان دو پریود افزایش پیدا کرده است.

دیسمنوره: نام دیگر آن, قاعدگی دردناک است. این دوره همراه با درد های شدید و غیر قابل تحمل است.

قاعدگی غیر طبیعی میتواند دلایل متعددی داشته باشد. از استرس گرفته تا مصرف برخی داروها. در ادامه به برخی از دلایل شایع قاعدگی غیر طبیعی اشاره میکنیم:

استرس, کاهش یا افزایش وزن, مصرف قرص ضد بارداری, فیبروم رحمی, بی اشتهایی عصبی, بیش از حد ورزش کردن, سندروم تخمدان پلی کیستیک, نارسایی زودرس تخمدان, بارداری و شیردهی.

علت دوبار خونریزی در ماه چیست؟

برهم خوردن سیکل و دوبار پریود شدن در ماه میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. از جمله :

  • سن: نقش اصلی در تعیین سیکل دارد. در رنج سنی ۴۰-۵۰ سالگی که به اصطلاح دوران پیش یائسگی یا یائسگی را میگذرانند, سیکل نامنظم بسیار شایع است.
  • فیبروئید رحم: فیبروئید ها تومورهای خوش خیمی هستند که معمولا سرطانی نیستند اما باعث خونریزی شدید میشوند. نشانه های فیبروئید رحمی میتوان به احساس فشار در لگن, تکرر ادرار, کمر درد و درد هنگام رابطه جنسی اشاره کرد.
  • سرطان: سرطان اندام های تناسلی ممکن است هورمون ها و سیکل قاعدگی را برهم زند.
  • افزایش وزن: چاقی یکی دیگر از مسائل مهم بر نامنظمی سیکل می باشد. میزان بالای بافت چربی, تعادل هورمون های جنسی را برهم میزند. علاوه بر اینها چاقی, میتواند باعث خونریزی, درد شدید و طولانی تر شدن مدت پریود شود.
  • عوامل ژنتیکی : ارتباط بین ژنتیک و پریود را دست کم نگیرید. اگر در سابقه پزشکی خانوادگی, مواردی مثل فیبروم, کیست یا یائسگی زودرس داشته باشید احتمال اینکه دوبار در ماه پریود شوید, می باشد.

پرخوری پیش از قاعدگی:

پرخوری پیش از قاعدگی دلیل فیزیولوژیکی دارد. هورمونهای جنسی زنانه نقش مهمی در افزایش اشتها هنگام پریود و قبل از آن دارد. استروژن سبب کاهش اشتها می شود. در دوره تخمک گذاری, میزان استروژن در بدن به بالاترین سطح خود میرسد و اشتها کاهش پیدا میکند. روزهای نزدیک قاعدگی, میل به خوردن غذا افزایش پیدا میکند. اما اگر با اتمام قاعدگی, پرخوری همراهتان بود, وضعیت طبیعی نیست و به پزشک مراجعه کنید.

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.