آزمایش های پزشکی, آموزش چکاپ, مادر و فرزند

چکاپ دوران یائسگی

چکاپ دوران یائسگی

یائسگی یکی از دوره‌های طبیعی زندگی اغلب زنان است که در آن عادت ماهیانه (قاعدگی) برای همیشه متوقف می‌ شود و تخمدان‌ها به میزان کمتری هورمون‌های زنانه، بخصوص استروژن را ترشح کرده و با توجه به عدم تخمک گذاری، دیگر قادر به بچه دار شدن نخواهند بود. یائسگی معمولاً در حدود سن ۴۵ تا ۵۵ سالگی با بروز برخی علائم آغاز می‌شود؛ به نحوی که در ابتدا عادت ماهیانه نامرتب شده و سپس بطور کامل قطع می‌شود.

زنانی که به مدت یک سال عادت ماهیانه نداشته باشند، یائسه محسوب می‌شوند. با توجه به تغییرات هورمونی بانوان در این دوران، چکاپ و مراقبت‌های دوره‌ای از جمله انجام آزمایش‌های دوره‌ای شامل سونوگرافی، ماموگرافی و …، اصلاح شیوه زندگی، ورزش، کنترل وزن، شرکت در فعالیت‌های اجتماعی و پیشگیری از انزوا، رعایت توصیه‌های تغذیه‌ای و داشتن رژیم غذایی مناسب تحت نظر پزشک متخصص توصیه می‌گردد تا از بروز بیماری‌هایی چون تغییرات تناسلی ادراری، اختلال در خلق‌وخو، بیماری‌های قلبی عروقی، سکته، پوکی استخوان، سرطان و … پیشگیری شود.

خانم ها بیشتر از ۳۰ نوع چکاپ مختلف دارند که برخی از آن ها ضروری است، در صفحه لیست چکاپ زنان به معرفی آن ها پرداخته ایم (کلیک کنید).
علائم و آزمایشات یائسگی

علائم یائسگی عبارتند از:

  • گر گرفتگی و تعرق شبانه
  • نوسانات خلقی و علائمی مانند افسردگی
  • بی خوابی و تغییر کیفیت در خواب
  • ریزش مو
  • افزایش چربی و اضافه وزن
  • کاهش میل جنسی
  • تغییرات داخلی در رحم و تخمدان
  • کوچک شدن سینه ها
  • خشکی واژن
  • حواس پرتی
  • مقاربت دردناک

میتوانید برای بررسی کامل‌تر سلامت خودتان  آزمایش چکاپ ویتامین در منزل راهم انجام دهید.

آزمایشاتی مربوط به دوران یائسگی عبارت اند از:

آزمایش Follicle-Stimulating Hormone (FSH) Levels Test

این آزمایش برای بررسی هورمون محرک فولیکول (FSH) است. این هورمون در مغز توسط غده هیپوفیز تولید می‌شود. به کمک هورمون‌های تولید شده توسط غدد تناسلی (تخمدان و بیضه)، هیپوفیز و هیپوتالاموس، هورمون FSH کنترل می‌شود. از آزمایش‌های FSH و LH برای تشخیص یائسگی به منظور شروع درمان جایگزینی با هورمون استفاده می‌شود.

آزمایش Luteinizing Hormone (LH) Levels Test

این آزمایش برای بررسی هورمون لوتروپین (LH) است. این هورمون از قسمت قدامی هیپوفیز (آدنوهیپوفیز) ترشح می‌شود. افزایش میزان LH در بانوان ممکن است به دلایل مختلفی مانند عدم فعالیت تخمدان ها به علت یائسگی، سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) و یا آسیب دیدن در اثر شیمی درمانی، بلوغ زودرس در دختران جوان و عدم تخمک گذاری رخ دهد و افزایش میزان LH در مردان ممکن است به دلیل عدم عملکرد بیضه ها در اثر عمل جراحی، بیماری اوریون، اشعه x ، سرطان، شیمی درمانی و یا جراحت و … رخ دهد.

آزمایش هورمون آنتی مولرین (Anti-Müllerian Hormone Test)

هورمون مهار کننده ی مولرین در بافت بیضه‌ی مردان و تخمدان زنان تولید می شود و میزان آن برحسب سن و جنس متفاوت است. در زنان این هورمون بوسیله سلول های گرانولوزا در فولیکول های موجود در تخمدان ساخته‌ می شود. اندازه‌گیری سطح این هورمون برای ارزیابی تعداد تخمک ها یا فولیکول های ذخیره در تخمدان اهمیت دارد.

۵ شرایط لازم قبل از انجام آزمایش چکاپ کدام اند؟ (در لینک فوق بخوانید)

آزمایش تعیین سطح پرولاکتین (Prolactin Levels Test)

پرولاکتین هورمونی است که از غده هیپوفیز ترشح می شود. نقش اصلی این هورمون در بدن کمک به تولید شیر بعد از زایمان است. آزمایش پرولاکتین یا PRL برای سنجش میزان پرولاکتین خون جهت تشخیص ناباروری در خانم ها و آقایان، مشکلات و ناتوانی های جنسی آقایان و همچنین تشخیص تومور پرولاکتینوما (تومور تولید کننده پرولاکتین) انجام می شود.

افزایش هورمون پرولاکتین در دوران بارداری و بعد از زایمان طبیعی است اما در آقایان و خانم هایی که باردار نیستند این موضوع غیر طبیعی است و باید مورد بررسی قرار بگیرد. این هورمون با تاثیر بر تخمک گذاری و تولید اسپرم نقش مهمی در باروری دارد.

آزمایش تعیین سطح هورمون استروژن

استروژن نام گروهی از هورمون های جنسی زنانه است که در انسان در سیکل طبیعی تخمدان در مرحله فولیکولی از فولیکول در حال رشد و پس از مرحله فولیکولی از جسم زرد آزاد می‌شود. طی دوران بارداری، مقدار زیادی از استروژن‌ها ترشح می‌شود.

سه نوع اصلی استروژن در زنان عبارتند از:

  1. استرون (E1)
  2. استرادیول (E2)
  3. استریول (E3)

استرادیول در سن بلوغ و افراد بالغ از نظر سطوح خالص سرم و نیز فعالیت استروژنی، غالب است. در دوران یائسگی، استرون و در دوران بارداری، استروژن سطوح سرم غالب را تشکیل می‌دهد. استریول فراوان‌تر از سه استروژن دیگر است اما ضعیف‌ترین آنهاست. اما استرادیول قویترین استروژن با قابلیت ۸۰ برابر نسبت به استریول می‌باشد.

اگر هنوز درمورد چکاپ بدن سوال دارد میتوانید به صفحه آزمایش  چکاپ چیست؟ مراجعه کرده و لیست کامل از چکاپ های ضرورری دوره‌ای را ببینید.

بنابراین استرادیول مهمترین استروژن در زنان غیربارداری است که بین مرحله نخستین قاعدگی و یائسگی قرار دارند. بارداری، پایان بارداری و شیردهی، بلوغ، یائسگی، سن بالاتر، اضافه وزن و چاقی، رژیم غذایی شدید یا و بی اشتهایی عصبی عوامل مختلفی می‌توانند بر سطح استروژن تأثیر دارند.

چکاپ دوران سالمندی با ۵ آزمایش مختلف را از ما بخواهید.

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.