دسته‌بندی نشده

ESR چیست؟

سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) چیست؟

سرعت رسوب گلبول قرمز که به ESR نیز معروف است، بر اساس سرعت نشستن گلبول های قرمز خون (RBC) در داخل لوله آزمایش است. تست ESR برای ارزیابی التهاب در بدن استفاده می شود. بسیاری از شرایط می‌توانند باعث غیرطبیعی شدن ESR شوند، بنابراین آزمایش ESR معمولاً همراه با سایر آزمایش‌ها برای تشخیص و نظارت بر بیماری‌های مختلف استفاده می‌شود.

هدف از آزمون ESR

هدف اصلی آزمایش ESR تشخیص التهاب در بدن است. اندازه گیری ESR در درجه اول برای تشخیص و نظارت بر شرایط مختلف سلامت مانند موارد زیر استفاده می شود:

تشخیص علت علائم بیمار است: از آنجایی که بسیاری از بیماری ها می توانند باعث غیرطبیعی شدن تست ESR شوند، این آزمایش به تنهایی نمی تواند علت را تشخیص دهد. با این حال، هنگامی که با سایر آزمایش‌ها انجام می‌شود، ممکن است به تشخیص عفونت‌ها، بیماری‌های خودایمنی، اختلالات خونی، بیماری کلیوی و بسیاری از مشکلات سلامتی دیگر کمک کند.

مانیتورینگ فرآیند ارزیابی دوره ای سلامت بیمار پس از تشخیص است: آزمایش ESR ممکن است بطور دوره ای برای مشاهده چگونگی تغییر شرایط سلامت التهابی در طول زمان مورد استفاده قرار گیرد. همچنین می‌تواند به ارزیابی پاسخ بیمار به درمان‌های برخی اختلالات کمک کند.

آزمایش چه چیزی را اندازه گیری می کند؟

در آزمایش ESR سرعت رسوب گلبول های قرمز خون (RBCs) در ته لوله آزمایش بر حسب میلی متر در ساعت (mm/h) اندازه گیری می شود.

چه زمانی باید آزمایش رسوب گلبول قرمز را انجام دهم؟

اگر علائمی مانند تب، درد عضلانی یا مفاصل یا سایر مشکلات بدون دلیل واضح دارید، ممکن است آزمایش ESR مناسب باشد. در این مواقع، ESR معمولاً با آزمایش‌های دیگری مانند شمارش کامل خون، پنل متابولیک جامع و آزمایش‌های آرتریت ترکیب می‌شود تا سلامت کلی شما را ارزیابی کرده و علت اختلالات پیش امده مشخص شود. اگر شما به عفونت‌ها، بیماری‌های خودایمنی یا سایر بیماری‌های التهابی مبتلا شده‌اید یا تحت درمان قرار گرفته‌اید، ممکن است پزشک شما آزمایش ESR را برای کمک به پیگیری سلامت شما توصیه کند.

نحوه انجام آزمایش ESR

برای آزمایش ESR به نمونه خون نیاز است و معمولاً در مطب پزشک، اورژانس یا بیمارستان انجام می شود و باید توسط پزشک تجویز شود.

آیا می توانم در خانه آزمایش بدهم؟

آزمایش ESR را نمی توان در خانه انجام داد. این باید توسط یک متخصص پزشکی آموزش دیده در یک محیط پزشکی انجام شود.

هزینه آزمایش چقدر است؟

قیمت تست ESR بر اساس محل انجام آزمایش و داشتن بیمه درمانی متفاوت است. اگر آزمایشات دیگری را همراه با ESR انجام دهید، ممکن است هزینه آزمایش افزایش یابد. اگر می خواهید در مورد هزینه ازمایش و میزان پوشش بیمه شما بیشتر بدانید، باید با شرکت بیمه خود تماس بگیرید.

انجام تست رسوب گلبول قرمز

آزمایش ESR با نمونه خونی که از ورید بازوی شما گرفته می شود، انجام می شود.

قبل از آزمون

برای تست ESR نیازی به آمادگی آزمون خاصی نیست. قبل از انجام آزمایش، مطمئن شوید که در مورد هر دارو یا مکملی که مصرف می کنید به پزشک خود اطلاع دهید زیرا برخی از داروها ممکن است بر نتایج شما تأثیر بگذارند.

در طول آزمون

خونگیری برای آزمایش ESR معمولاً فقط چند دقیقه طول می کشد.

کارشناس ازمایشگاه برای نمونه گیری، ابتدا با استفاده از دستمال مرطوب الکلی برای تمیز کردن ناحیه کوچکی از پوست شما در نزدیکی ورید شروع می کند. سپس یک سوزن به داخل سیاهرگ وارد می شود و خون به داخل لوله متصل کشیده می شود. هنگامی که خون کافی گرفته شد، سوزن خارج می شود. هنگامی که سوزن پوست را سوراخ می کند و از بازوی شما خارج می شود ممکن است مقداری درد مانند نیشگون گرفتن یا نیش وجود داشته باشد.

بعد از آزمون

اکثر مردم هیچ واکنش منفی به آزمایش ESR ندارند، اما ممکن است مقداری کبودی یا حساسیت در اطراف محل سوراخ شده داشته باشید. پس از انجام آزمایش هیچ محدودیتی برای فعالیت وجود ندارد، اما در صورت مشاهده علائم عفونت مانند قرمزی، تورم یا درد مداوم باید با پزشک خود تماس بگیرید.

دریافت نتایج آزمون ESR

آزمایش ESR معمولاً در عرض چند ساعت پس از خونگیری انجام می شود و گلبول های قرمز در لوله آزمایش به مدت یک ساعت برای تعیین ESR کنترل می شود. پس از در دسترس بودن نتایج، ممکن است یک گزارش آزمون از طریق پست یا الکترونیکی دریافت کنید. همچنین ممکن است پزشک با شما تماس بگیرد تا در مورد نتایج آزمایش ESR صحبت کند. اگر چندین آزمایش همراه با آزمایش ESR انجام شود، ممکن است پزشک قبل از بحث در مورد نتایج با شما صبر کند تا همه نتایج در دسترس باشند. این به آنها اجازه می دهد تا نتایج آزمایش را با هم تفسیر کنند.

تفسیر نتایج آزمون

سرعت رسوب گلبول های قرمز بر حسب میلی متر در ساعت (mm/h) گزارش می شود و نشان می دهد که گلبول های قرمز خون در نمونه شما با چه سرعتی به سمت پایین لوله آزمایش می افتند. هیچ تعریف جهانی از مقدار طبیعی رسوب گلبول قرمز وجود ندارد. سن، جنس و عوامل دیگر می توانند بر ESR تأثیر بگذارند، بنابراین هیچ مرجعی برای این آزمایش وجود ندارد که برای همه افراد اعمال شود. در عوض، نتایج آزمایش بر اساس وضعیت فرد تفسیر می‌شود. این شامل در نظر گرفتن علائم آنها و نتایج هر آزمایش دیگری است که انجام شده است. اگر ESR به طور غیر طبیعی بالا باشد، به این معنی است که گلبول های قرمز خون سریعتر از حد انتظار رسوب می کنند. این معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که گلبول‌های قرمز پروتئین بیشتری در داخل خود داشته باشند، که باعث می‌شود به هم بچسبند. بسیاری از شرایط می توانند باعث افزایش ESR شوند. اغلب، افزایش ESR مربوط به شرایطی است که باعث التهاب می شود، اما می تواند ناشی از سایر بیماری ها نیز باشد. نمونه هایی از شرایطی که می توانند باعث افزایش غیرطبیعی ESR شوند عبارتند از:

  1. عفونت ها
  2. شرایط خود ایمنی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید
  3. کم خونی
  4. بیماری کلیه یا تیروئید
  5. برخی از انواع سرطان
  6. آسیب یا ضربه به بافت

همچنین ممکن است ESR بسیار پایین یا بسیار کمتر از حد انتظار باشد. این ممکن است ناشی از شرایطی مانند:

  1. اختلالات گلبول قرمز
  2. نارسایی قلبی
  3. برخی مشکلات کبدی و کلیوی

مهم است که به یاد داشته باشید که آزمایش ESR به تنهایی نمی تواند هیچ بیماری یا وضعیت پزشکی را تشخیص دهد. برای تشخیص و پایش مشکلات سلامتی باید همراه با سایر آزمایشات استفاده شود. یک آزمایش ESR همیشه باید توسط یک پزشک تفسیر شود که بتواند اهمیت آن را توضیح دهد.

آیا نتایج آزمایش ESR دقیق است؟

در حالی که آزمایش ESR برای ارزیابی التهاب قابل اعتماد در نظر گرفته می شود، اما آزمایش کاملی نیست. ممکن است افراد سالم ESR غیرطبیعی داشته باشند و افرادی که مشکلات سلامتی دارند نتایج آزمایش ESR طبیعی داشته باشند. علاوه بر این، برخی عوامل خاص ممکن است بر دقت تست تأثیر بگذارد، از جمله:

سن: ESR می تواند با افزایش سن به طور قابل توجهی تغییر کند، و پزشکان ممکن است برای تعیین اینکه آیا ESR طبیعی است یا خیر، سن بیمار را تنظیم کنند.

جنسیت: ESR ممکن است تحت تأثیر جنسیت بیولوژیکی قرار گیرد. مردان معمولاً ESR کمتری دارند.

قاعدگی و بارداری: هم قاعدگی و هم بارداری می توانند بر ESR تأثیر بگذارند.

وزن بدن: سطح نرمال ESR برای هر فردی ممکن است بر اساس چاقی یا نداشتن آنها تغییر کند.

مصرف الکل: نوشیدن الکل ممکن است باعث شود که نتیجه تست ESR کمتر از حد انتظار باشد.

داروها: برخی از انواع داروها ممکن است بر روی آزمایش ESR تأثیر بگذارند.

آیا نتایج آزمایش ESR دقیق است؟

آیا به آزمایشات بعدی ESR نیاز دارم؟

از آنجایی که آزمایش ESR به خودی خود نمی تواند هیچ وضعیت سلامتی را تشخیص دهد، در صورت غیر طبیعی بودن نتایج آزمایش، آزمایشات تکمیلی مانند آزمایش پروتئین C واکنش‌گر (CRP) نیاز است.

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.