آزمایش های پزشکی

Hct در آزمایش خون چیست ؟

Hctدر آزمایش خون چیست ؟

Hct یا هماتوکریت (Hematocrit)، نشان دهندهٔ حجم سلول‌های خونی قرمز در نسبت به حجم کل خون است. این آزمایش بخشی از تست CBC (شمارش سلول های خون) است و میزان Hct به عنوان یکی از شاخص‌های مهم سلامتی خون استفاده می‌شود. به طور کلی هم به معنی آهن  است و هرجا در هر کلمه ای امد حتما آن کلمه ارتباطی  با گلبول قرمز دارد .همچنین افزایش Hct ممکن است نشانگر داشتن بیش از حد سلول‌های خونی قرمز (polycythemia) باشد که ممکن است به علت بیماری‌های متفاوت از جمله آنمی، بیماری‌های قلبی و عروقی و یا فعالیت بدنی شدید مانند ورزش سنگین رخ دهد. کاهش Hct ممکن است نشانگر کمبود سلول‌های خونی قرمز (anemia)  آنمی باشد که ممکن است به علت فقر آهن، بیماری‌های خونی و یا عفونت‌های مزمن رخ دهد.  

Hct چگونه اندازه گیری میشود؟

هماتوکریت درصدی از حجم کلی خون است که از گلبول قرمز ساخته شده و یا با اندازه گیری رسوب گلبول قرمز  در لوله ازمایش به اندازه کل ارتفاع سنجیده میشود این مقدار در خون نیز با بررسی تست شمارش گلبول های خونی  در بخش هماتولوژی در حجم بررسی میشود cbc

مقدار نرمال هماتوکریت در خون چقدر است؟

مقدار نرمال هماتوکریت در خون بستگی به جنس و سن فرد دارد. در مردان مقدار طبیعی هماتوکریت بین ۴۱ تا ۵۲ درصد و در زنان بین ۳۶ تا ۴۸ درصد است. اما این مقادیر ممکن است با توجه به شرایط مختلفی مانند بارداری، بیماری‌های خونی و غیره تغییر کنند.در خانم های باردار  در صد بالای ۳۳ طبیعی است  و یا محدوده خطر هماتوکریت  بالاتر از ۶۰ درصد  وپایین تر از ۱۵ درصد باعث نگرانی است  ‌بنابراین برای تعیین مقدار نرمال هماتوکریت باید همراه با آزمایشات مربوطه به پزشک مراجعه کرد علت غلظت خون در آزمایش چیست؟

علت غلظت خون در آزمایش چیست؟

هماتوکریت یکی از پارامترهایی است که در ازمایش خون اندازه‌گیری می‌شود. این پارامتر نشان دهنده مقدار گلبول های قرمز خون در حجم خون است. در صورتی که مقدار هماتوکریت بالا باشد، ممکن است نشان دهنده وجود بیماری‌هایی مانند بیماری‌های قلبی عروقی ، ریوی، کلیوی و غیره باشد. همچنین مصرف برخی داروها نیز می‌تواند باعث افزایش هماتوکریت شود. برای اینکه بتوان به درستی تشخیص داد که آیا غلظت خون در حد نرمال است یا نه، باید به پزشک مراجعه کرد و نتایج آزمایش خون را به او نشان داد  

آزمایش های مرتبط با هماتوکریت چیست ؟

برخی از ازمایشات مرتبط با هماتوکریت (HCT) عبارتند از: ۱. CBC: این آزمایش برای شمارش تعداد سلول‌های قرمز خون در یک واحد حجم خون استفاده می‌شود. ۲. HB: هموگلوبین نیز یک پارامتر مهم در ارزیابی سلامتی خون است که نشان دهنده مقدار اکسیژنی که سلول‌های قرمز خون می‌توانند حمل کنند است. ۳. MCV: این آزمایش برای اندازه‌گیری حجم متوسط سلول‌های قرمز خون استفاده می‌شود. ۴. HCV: این شاخص به نسبت حجم سلول‌های قرمز خون به همدیگر و توزیع آن‌ها در حجم خون اشاره دارد. تمامی این آزمایش‌ها به همراه هماتوکریت می‌توانند به پزشک در تشخیص بیماری‌های خونی و قلبی، کلیوی و ریوی کمک کنند. شما آزمایش هماتوکریت را میتوانید در لیما طب ثبت درخواست کنید  

آیا هماتوکریت نشانگر غلظت خون در آزمایش است؟

هماتوکریت (HCT) نشانگر غلظت سلول‌های قرمز خون در خون است. این آزمایش نشان می‌دهد که چه مقدار از حجم خون توسط سلول‌های قرمز خون پوشش داده می‌شود همچنین وقتی مقدار گلبول سفید به شدت بالا باشد بر مقدار HCT موثر است . در صورت طبیعی بودن اندازه های گلبول قرمز  مقدار هماتوکریت ۳ برابر مقدار هموگلوبین است راه های تشخیص غلظت خون بالا چیست؟

راه های تشخیص غلظت خون بالا چیست؟

برای تشخیص غلظت خون بالا می‌توان از آزمایشاتی مانند هماتوکریت (HCT)، هموگلوبین (Hb)، تعداد سلول‌های قرمز خون (RBC)، و حجم متوسط سلولی (MCV) استفاده کرد که تمامی آن ها در تست آزمایشگاهی CBC  مشخص میشوند . همچنین، بررسی سایر علائم و نشانه‌هایی مانند خستگی، ضعف، بی‌اشتهایی، افزایش وزن، تنگی نفس درد قفسه سینه و مصرف قلیان  نیز می‌تواند به تشخیص غلظت خون بالا کمک کند. در صورت تشخیص غلظت خون بالا در آزمایشات ، پزشک معالج باید علت آن را تعیین کرده و درمان مناسب را تجویز کند  

بالا بودن هماتوکریت در آزمایش خون به چه معناست ؟

HCT یا هماتوکریت، نشان دهنده میزان حجم سلول‌های قرمز خون در مقدار کل خون است. بالا بودن HCT در آزمایش خون ممکن است نشان دهنده غلظت بالای خون باشد که معمولا به علت کمبود مایعات بدنی، افزایش تولید سلول‌های قرمز خون یا بیماری‌هایی مانند پلی‌سیتمیا، انسداد رگ‌های خونی و …موجود باشد. با این حال، برای تشخیص دقیق‌تر علت بالابودن HCT، نیاز به انجام آزمایشات تکمیلی و مشاوره با پزشک است.  

‍‍‍‍ پایین  بودن هماتوکریت در آزمایش خون به چه معناست ؟

پایین بودن HCT در آزمایش خون نشان دهنده کمبود سلول‌های قرمز خون و یا حجم بیشتری از سایر سلول‌های خون مانند سلول‌های سفید و پلاکت‌ها در مقدار کل خون است. این موضوع معمولا به علت بیماری‌هایی مانند آنمی، کم‌خونی، خونریزی شدید، کمبود ویتامین B12 و اسید فولیک، بیماری‌های کبدی، کلیوی و آلودگی با ویروس HIV رخ می‌دهد. برای تشخیص دقیق‌تر علت پایین بودن HCT، نیاز به انجام آزمایشات تکمیلی است به خاطر داشته باشید هماتوکریت را نباید بلافاصله بعد از خونریزی شدید اندازه گیری کرد.   غلظت خون بالا چگونه درمان میشود

غلظت خون بالا چگونه درمان میشود ؟

. برای درمان غلظت خون بالا، ابتدا نیاز است که علت اصلی آن با انجام آزمایشات  شناسایی شود. در بعضی موارد، تغییر در رژیم غذایی، افزایش مصرف آب و مایعات، ورزش منظم و کاهش استرس می‌تواندبا بهبود غلظت خون همراه باشد. در مواردی که علت غلظت خون بالا بیماری‌هایی مانند بیماری‌های قلبی، کلیوی، سرطان و یا بیماری‌های خونی است، نیاز به درمان دارویی و گاهی حتی درمان جراحی نیز وجود دارد. برای تشخیص دقیق علت غلظت خون بالا و تعیین درمان مناسب، بهتر است آزمایشات روتین خود را سالیانه انجام دهید.

هماتوکریت بالا چیست؟

در آزمایش هماتوکریت خون که بخشی از CBC است، به طور معمول درصد گلبول های قرمز نسبت به کل حجم و میزان خون موجود در بدن اندازه گیری م شود. میزان نرمالی از هماتوکریت در خون وجود دارد که در صورت افزایش یا کاهش تعداد کافی گلبول های قرمز خون در بدن، سبب ایجاد بیماری ها و مشکلاتی از قبیل موارد بیان شده در زیر می شود.

  •         بیماری ها و مشکلات کلیوی
  •         ایجاد و بروز انسداد در ریه
  •         انواع سرطان

هماتوکریت یا htc با اندازه گیری حجمی از کل خون همراه است که از طریق آزمایش خون انجام می گیرد. با بررسی و تشخیص توانایی خون برای حمل اکسیژن در این نوع از آزمایش سلامت کلی افراد ارزیابی و تعین می شود که میزان غیر نرمال هماتوکریت نشان دهنده کم خونی و پرخونی در آزمایش CBC خواهد بود.

اندازه گیری حجم خون برای شمارش گلبول های قرمز بر حسب حجم بوده و در حالت معمول به صورت درصد ذکر می شود. حد معمولی از htc در خون بدن وجود دارد که در زیر علائم ها و دلیل بالا و پایین بودن را با توضیحات کامل برای شما شرح خواهیم کرد:

هماتوکریت-بالا-چیست؟

هماتوکریت بالا

میزان هماتوکریت در سطح بیشتر از حد طبیعی به معنای زیاد بودن گلبول های قرمز در خون بدن فرد است که اریتروسیتوز یا پلی سیتمی (پر خونی) نامیده می شود. از دلایل بالا بودن هماتوکریت خون در آزمایش می توان به بیماری های تنفسی و کاهش اکسیژن خون اشاره کرد که عوامل ذکر شده در زیر از دلایل متعدد هماتوکریت بالا است:

  1. استعمال دخانیات و کشیدن سیگار بیش از حد
  2. وجود هر گونه از مشکلات خونی
  3. زندگی در ارتفاعات و مناطق کوهستانی (به‌خاطر کمبود اکسیژن در آنجا)
  4. وجود بیماری‌های قلبی و ریوی
  5. مسمومیت با مونوکسید کربن
  6. وجود بیماری‌های زمینه‌ای و وراثتی
  7. تعریق و اسهال‌های شدید
  8. ایجاد متداول تورم‌های بدخیم کلیوی و کبدی در بزرگسالان
  9. وجود فیبروم های رحمی در زنان
  10. تکرار کیست‌های متعدد در کلیه
  11. استرس و فشارهای روانی بیش از حد در زندگی روزانه

هماتوکریت پایین

وجود سطح هماتوکریت پایین تر از حد نرمال در خون به معنای تعداد گلبول های قرمزی کم در خون است که در علم پزشکی کم خونی شناخته می شود. در حالت کلی از نشانه ها و عوامل تاثیر گذار در کم خونی می توان به موارد بیان شده در زیر اشاره کرد که باید پیشگیری شوند:

  1.     افزایش میل به خوردن یخ یا سایر مواد غیر خوراکی (سندرم پیکا)
  2.     احساس سبکی سر در هنگام ایستادن
  3.     رنگ آبی تا سفیدی چشم
  4.     وجود ناخن‌های شکننده و حساس
  5.     رنگ پوست پریده و کمرنگ
  6.     ایجاد تنگی نفس با فعالیت های خفیف یا حتی در حالت استراحت
  7.     وجود هرگونه زخم یا التهاب در زبان
  8.     زخم یا آپسه‌های سفید رنگ موجود دهان
  9.     خستگی و کمبود انرژی در طول روز
  10. تپش قلب در حین راه رفتن یا دویدن

بالا-بودن-هموگلوبین-و-هماتوکریتبالا بودن هموگلوبین و هماتوکریت

HGB یا هموگلوبین خون میزان پروتئینی موجود در گلبول های قرمز است که وظیفه انتقال اکسیژن را از ریه به بقیه اندام های بدن به عهده دارد. هموگلوبین همانند هماتوکریت باید در سطح نرمال و طبیعی در خون باشد چرا که در عکس این صورت سبب بروز نشانه هایی از اختلال در بدن را به همراه خواهد داشت.

در آزمایش خون سطح هموگلوبین و هماتوکریت مورد بررسی و ارزیابی توسط پزشک متخصص قرار می گیرد که از علائم ها مسخض و تقریبا یکسانی رخودار هستند. از علائم و نشانه های افزایش یا کاهش میزان و سطح هموگلوبین م توان به موارد بیان شده در زیر اشاره کرد:

  •         احساس افزایش ضعف، خستگی، تنگی نفس یا سرگیجه در زندگی روزمره
  •         نرمال غلظت htc خون در برگه آزمایش
  •         احساس کم آبی در بدن
  •         افزایش تنگی نفس
  •         سرگیجه و رنگ پریدگی

نتیجه آزمایش هموگلوبین و هماتوکریت چند روز پس از گرفتن خون در آزمایشگاه آماده شده و نیاز به تفسیر و تشخیص جواب  دارد. میزان هموگلوبین نرمال در بدن در هر سنین متفاوت است که در جدول یر به طور کامل برای هر سنین میزان مشخص را تعین کرده است.

جنسیت

محدوده مرجع هموگلوبین برای بزرگسالان و نوزادان

نوزاد (از بدو تولد تا ۲ ماهگی)

۱۴ تا ۲۴ گرم در دسی لیتر

نوزاد (۲ماه تا ۱ سال)

۹.۵ تا ۱۳ گرم در دسی لیتر

زن بالغ

۱۲ تا ۱۶ گرم در دسی لیت

مرد بالغ

۱۴ تا ۱۸ گرم در دسی لیتر

پایین-بودن-htc-در-آزمایش-خون-در-دوران-بارداریپایین بودن htc در آزمایش خون در دوران بارداری

  1.     کم خونی یا پایین بودن میزان آزمایش خون htc در دوران بارداری از متداول ترین وضعیت ها در طول حاملگی است که میزان گلبول های قرمز خون کاهش پیدا می کند. این عامل عوارض های بسیار بالایی را برای مادر و جنین به همراه دارد که از نشانه های قابل تشخیص می توان ه موارد ذکر شده در زیر اشاره کرد:
  1. احساس خستگی در طول روز یا ضعف بسیار شدید
  2. رنگ پریدگی و کم رنگی متداول پوست
  3. افزایش ضربان قلب تند در حین راه رفتن یا حتی استراحت
  4. تنگی نفس در حین خوابیدن
  5. مشکل در تمرکز و ایجاد سرگیجه های شدید

در طی آزمایش های متعدد با ارزیابی پزشک متخصص زنان داروهایی موثر در این زمینه تجویز و مصرف می شود تا سطح htc در خون به میزان نرمال برسد.

سوالات متداول

  1.     آیا سطح نرمال هموگلوبین در خون چه قدر است؟

سطح هموگلوبین در هر دسته از افراد از لحاظ جنسیتی و سن متفاوت بوده و طبق جدول ذکر شده در بالا مشخص شده است.

  1.     آیا در این آزمایش هدف از تشخیص چی هست؟

هماتوکریت در آزمایش خون نشان دهنده کم خونی و افزایش تعداد گلبول های قرمز در بدن است.

  1.     آیا در دوران بارداری احتمال تغییر حد نرمال هماتوکریت وجود دارد؟

نخیر، میزان طبیعی و نرمال تغیر نکرده و فقط احتمال افزایش یا کاهش سطح هماتوکریت وجود دارد.

فرم درخواست خدمات

"*" indicates required fields

نام و نام‌ خانوادگی*

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است. Wikipedia.org isid.research.ac.ir irimc.org majlis.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *