آزمایش های پزشکی, بارداری, مادر و فرزند

آزمایش خون برای تعیین جنسیت

تست غیر تهاجمی DNA جنین بدون سلول

به طور سنتی، تعیین جنسیت جنین با استفاده از تکنیک‌های تهاجمی مانند نمونه‌برداری از پرزهای کوریونی یا آمنیوسنتز انجام می‌شود. با این حال، این روش‌ها هنوز هم خطر سقط جنین را در حدود ۱- ۲درصد دارند و تا هفته ۱۱ بارداری نمی‌توان انجام داد. همچنین تعیین جنسیت جنین با سونوگرافی قابل اطمینان در سه ماهه اول به دلیل رشد ناقص اندام تناسلی خارجی امکان پذیر نیست.

مطالب مرتبط: آزمایش خون برای چکاب ریه

بنابراین، بر اساس تجزیه و تحلیل مواد ژنتیکی جنین به دست آمده از سلول های جنینی که در خون مادر در گردش هستند، تلاش های بیشتری برای ایجاد روش های تشخیصی قبل از تولد که خطری برای جنین ایجاد نمی کنند، انجام شده است. پیشرفت‌های قابل توجهی در غنی‌سازی و جداسازی سلول‌های جنینی برای تجزیه و تحلیل صورت گرفته است، اما بیشتر تکنیک‌ها زمان‌بر هستند یا به تجهیزات گران قیمت نیاز دارند. علاوه بر این، این سلول ها در پلاسمای مادر بسیار نادر هستند (۱ سلول جنینی در هر ۱۰۶ سلول مادر) و بعید است پس از زایمان، از جمله حاملگی های بعدی، باقی بمانند.

تست-غیر-تهاجمی-قبل-از-تولد

تست غیر تهاجمی DNA جنین بدون سلول (cell-free fetal DNA (cffDNA))

با کشف قطعات DNA جنین بدون سلول (cffDNA) در پلاسمای زنان باردار حامل جنین پسر در سال ۱۹۹۷، تشخیص قابل اعتماد و دقیق به واقعیت تبدیل شد. مطالعات بیشتری نشان داد که غلظت DNA جنین در پلاسمای مادر بسیار بیشتر از غلظت موجود در بخش سلولی است (GEq/ml 25/4 در مراحل اولیه بارداری و  GEq/ml 292/2در اواخر بارداری) و پاکسازی cffDNA پس از زایمان از گردش خون مادر سریع با میانگین نیمه عمر ۳/۱۶ دقیقه است.

همچنین، مولکول‌های DNA جنین معمولاً کوتاه‌تر از مولکول‌های DNA مادر هستند (بین ۱۹۳ جفت باز تا ۳۱۳ جفت باز). بنابراین می توان آن را با جداسازی اندازه از DNA مادر متمایز کرد. این یافته‌ها فرصتی برای انجام آزمایش‌های ژنتیکی قابل اعتماد بر روی cffDNA استخراج‌ شده از پلاسمای مادر در مراحل اولیه بارداری بدون دخالت حاملگی‌های قبلی برای تشخیص غیرتهاجمی پیش از تولد اختلالات ارثی پدر و همچنین تعیین جنسیت جنین فراهم کرده است.

مطالب مرتبط: آزمایش خون برای چکاپ روده

استفاده از cffDNA در پلاسمای مادر برای تعیین جنسیت جنین عمدتاً محدود به توالی هایی است که در ژنوم مادر وجود ندارند مانند SRY، DYS14 و DAZ که روی کروموزوم Y قرار دارند. در مطالعات اخیر، تعیین زود هنگام جنسیت جنین با استفاده از cffDNA می تواند به عنوان یک پیش آزمون غیر تهاجمی برای تعیین اینکه آیا تشخیص تهاجمی قبل از تولد باید بر روی جنینی انجام شود که در معرض خطر اختلالات مرتبط با X است یا خیر، در نظر گرفته شود. بنابراین، هنگامی که جنین در سنین اولیه بارداری زن است، می توان از روش های تهاجمی اجتناب کرد، در حالی که تشخیص قبل از تولد ممکن است فقط برای جنین های پسر انجام شود.

تست غیر تهاجمی قبل از تولد (NIPT)(Noninvasive Prenatal Testing)

آزمایش خون برای تعیین جنسیت، آزمایش غیر تهاجمی قبل از تولد یا به اختصار NIPT نامیده می شود. یک آزمایش خون است که برای همه زنان باردار در دسترس است، و همراه با تعیین جنسیت، NIPT همچنین می‌تواند شرایط کروموزومی را نیز غربالگری کند. این آزمایش غیر تهاجمی نامیده می شود زیرا می توان آن را با خون گیری سریع و آسان انجام داد. آیا می دانستید زمانی که باردار هستید، تکه هایی از DNA جنین در جریان خون شما در گردش است؟ این بسیار شگفت انگیز است و به همین دلیل، آزمایش خون می تواند چیزهای زیادی در مورد فرزندتان به شما بگوید. این آزمایش توانایی بررسی وجود یا عدم وجود کروموزوم Y را دارد. اگر کروموزوم Y تشخیص داده شود، پسر دارید. در غیر این صورت، جنسیت کودک شما مؤنث است.

اگر مشتاق هستید که جنسیت فرزندتان را بدانید و نمی خواهید منتظر بمانید تا فرزندتان برای انجام سونوگرافی به اندازه کافی بزرگ شود، آزمایش خون NIPT راه خوبی است.

آیا-این-ازمایشات-خطرناک-هستند؟

آیا این ازمایشات خطرناک هستند؟

خیر! این ازمایش ها روش های غیرتهاجمی هستند و به سادگی قابل انجام هستند و تا ۹۹ درصد دقت دارند و نتایج به سرعت در دسترس شما قرار می گیرند.

مطالب مرتبط: آزمایشات های خون برای سرطان سینه

کلام اخر

از آزمایش های غیر تهاجمی قبل از تولد (NIPT) و DNA جنین بدون سلول (cell- (cffDNA که با نمونه خون مادر قابل انجام است، می توان برای تعیین جنسیت جنین استفاده کرد.

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.