آزمایش های پزشکی, آموزش چکاپ, سلامت جسم

ازمایش زمان پروترومبین

در آزمایش زمان پروترومبین (PT) از نمونه های خون برای اندازه گیری سرعت لخته شدن خون استفاده می شود. اگر از وارفارین که رقیق کننده خون است، استفاده می کنید، پزشک این آزمایش را برای بررسی سطح پروترومبین انجام می دهد. علاوه براین نیز این آزمایش برای بررسی اختلالات خونی بالقوه کاربرد دارد. سطح بالای PT به این معنی است که بدن شما بیش از حد معمول زمان لازم دارد تا لخته های خون را تشکیل دهد.

آزمایش زمان پروترومبین (PT) چیست؟

آزمایش زمان پروترومبین (PT) از نمونه های خون برای اندازه گیری سرعت لخته شدن خون شما استفاده می کند. اگر زخمی شده اید و خونریزی دارید، بدن شما یک فرآیند گام به گام را آغاز می کند که لخته هایی ایجاد می کند که خونریزی را متوقف می کند. این فرآیند شامل پروتئین هایی به نام فاکتورهای  انعقادی است. پروترومبین یکی از چندین فاکتور انعقادی است که نیروها را برای ایجاد لخته های خون ترکیب می کند. اما اگر هر فاکتور انعقادی کافی نباشد و همه عوامل آنطور که باید عمل نکنند، فرآیند لخته شدن کار نمی کند. سطح بالای PT به این معنی است که بیش از حد معمول طول می کشد تا بدن شما لخته ایجاد کند.

نام های دیگر: زمان پروترومبین/نسبت نرمال شده بین المللی، PT protime

چرا به تست PT نیاز داریم؟

پزشکان اغلب این آزمایش را برای نظارت بر سطح پروترومبین شما در صورت مصرف وارفارین رقیق کننده خون (کومادین) انجام می دهند. وارفارین به جلوگیری از لخته شدن خون کمک می کند که می تواند باعث بیماری های جدی مانند ترومبوز وریدی عمقی یا آمبولی ریوی شود. دلایل متعددی وجود دارد که  انجام آزمایش زمان پروترومبین ضروری می شود:

  1. اگر عمل جراحی دارید، پزشک شما می خواهد عملکرد فرآیند لخته شدن خون شما را تایید کند.
  2. اگر دچار کبودی، خونریزی شدید بینی یا بریدگی هایی هستید که خونریزی را متوقف نمی کند. آزمایش PT می تواند علت را کشف کند تا پزشک شما بتواند مشکل را درمان کند.
  3. اگر علائم اختلالات خونریزی را دارید.

چرا به تست PT نیاز داریم؟

علائم اختلالات خونریزی عبارتند از:

  1. خونریزی شدید ناگهانی
  2. کبودی
  3. خونریزی شدید بینی غیرمعمول
  4. قاعدگی های غیرمعمول سنگین در زنان

علائم اختلال در لخته شدن خون عبارتند از:

  1. درد یا حساسیت پا
  2. تورم پا
  3. قرمزی یا رگه های قرمز روی پاها
  4. مشکل در تنفس
  5. سرفه کردن
  6. درد قفسه سینه
  7. ضربان قلب تند

تفاوت بین آزمایش زمان پروترومبین و آزمایش زمان ترومبوپلاستین جزئی (PPT) چیست؟

همانطور که گفته شد، پزشک از تست های PT برای بررسی سطح پروترومبین، یکی از عوامل انعقادی که به تشکیل لخته های خون کمک می کند، استفاده می کنند. آزمایش زمان ترومبوپلاستین جزئی، پلاسمای شما را از نظر ناهنجاری های فاکتور انعقادی بررسی می کند.

اقدامات لازم قبل از انجام آزمایش زمان پروترومبین

برخی از داروها، مکمل ها، غذا و الکل ممکن است بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارند. اگر از داروها یا مکمل های خاصی استفاده می کنید، به پزشک خود اطلاع دهید. داروهایی که ممکن است بر نتایج آزمایش PT تأثیر بگذارند، عبارتند از:

  1. آنتی بیوتیک
  2. باربیتورات ها
  3. قرص های ضد بارداری
  4. درمان جایگزینی هورمونی
  5. آسپرین
  6. هپارین
  7. آنتی هیستامین ها

چه مکمل های می توانند بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارند؟

اگر وارفارین مصرف می کنید، مکمل های ویتامین C و K ممکن است بر نتایج آزمایش شما تأثیر بگذارد.

چه غذاهایی می توانند بر نتایج تاثیر بگذارند؟

غذاهایی که حاوی مقادیر زیادی ویتامین K هستند می توانند بر نتایج تأثیر بگذارند، از جمله:

  1. جگر گاو و خوک
  2. چای سبز
  3. نخود
  4. کلم پیچ
  5. سبزی شلغم
  6. محصولات سویا
  7. مارچوبه
  8. کلم بروکلی

نحوه انجام تست PT

آزمایش زمان پروترومبین یک روش ساده است. برای انجام این آزمایش، پزشک پوست شما را با الکل پاک می کند. سپس آنها یک نوار الاستیک را در اطراف بازوی شما قرار می دهند و از شما می خواهند که دست خود را مشت کنید. هنگامی که پزشک شما سوزن را وارد می کند ممکن است احساس نیش یا سوزش داشته باشید. پس از اینکه پزشک شما خونگیری را به پایان رساند، باند کوچکی را در جایی که سوزن را وارد کرده اند قرار می دهد. این آزمایش نیاز به ناشتایی ندارد. برای اطلاع از اینکه برای چکاپ کامل چند ساعت باید ناشتا بود؟ کلیک کنید.

نحوه انجام تست PT

مدت زمان لازم برای انجام تست PT

به طور معمول، افراد نتایج آزمایش خود را در عرض چند ساعت تا یک روز دریافت می کنند. پزشک شما توضیح می‌دهد که نتایج به چه معنا هستند و آیا به آزمایش‌های تکملی نیاز دارید یا خیر. اکثر آزمایشگاه ها نتایج آزمایش PT شما را به عنوان نسبت نرمال شده بین المللی یا INR گزارش می کنند. نتیجه INR شما یک اندازه گیری محاسبه شده است که برای تفاوت در فرآیندهای آزمایش آزمایشگاهی تنظیم می شود.

محدوده طبیعی PT/INR چیست؟

نتیجه آزمایش شما محدوده های مختلفی را برای PT و INR نشان می دهد. محدوده طبیعی لخته شدن عبارتند از:

  • ۱۱ تا ۵/۱۳ ثانیه
  •  INR: 8/0 تا ۱/۱
  • INR: 2 تا ۳ یک محدوده درمانی برای افرادی است که وارفارین مصرف می کنند.
  • تفسیر نتایج ازمایش PT/INR
  • اگر INR شما بالاتر از ۱/۱ باشد، خون شما دیرتر از حد معمول لخته می شود.

چرا فردی که وارفارین مصرف می کند نتایج PT INR بالایی دارد؟

عوامل متعددی می توانند در بالا رفتن نتایج آزمایش زمان پروترومبین برای افرادی که وارفارین مصرف می کنند، تأثیر بگذارد. این عوامل عبارتند از:

  1. اگر دوز مناسب وارفارین را مصرف نکرده باشند.
  2. مصرف برخی از داروها مانند داروهای سرماخوردگی یا مکمل های ویتامینی که می توانند با وارفارین تداخل داشته باشند.
  3. مصرف برخی از غذاها و نوشیدنی ها که می توانند با وارفارین تداخل داشته باشند، مانند کلم پیچ، اسفناج و الکل.

چرا فردی که وارفارین مصرف می کند نتایج PT INR بالایی دارد؟

سخن اخر

اگر زخمی شده اید و خونریزی دارید، بدن شما برای ایجاد لخته های خون و جلوگیری از خونریزی تلاش می کند تا بتوانید شروع به بهبودی کنید. هنگامی که این اتفاق نمی افتد، پزشکان برای یافتن علت عدم تشکیل لخته از آزمایش زمان پروترومبین (PT) استفاده می کنند.

وقتی که شما از وارفارین رقیق کننده خون (کومادین) استفاده می کنید، لازم است بطور منظم آزمایشات PT را انجام دهید. برخی از افراد آزمایش های PT را به عنوان اولین گام برای تشخیص بیماری ها از جمله اختلالات خونی انجام می دهند. نتایج آزمایش PT شما نشان خواهد داد که آیا سطح پروترومبین شما طبیعی است یا خیر. برای اطلاعات بیشتر به سایت لیما طب مراجعه کنید.

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.