آزمایش های پزشکی, آموزش چکاپ, سلامت جسم, سلامت جنسی

HIV چیست؟

HIV نام ویروسی است که باعث بیماری ایدز می شود. این بیماری سیستم ایمنی بدن را از بین میبرد و موجب ایجاد عفونت های شدید و انواع سرطان ها می شود. واژه ایدز(AIDS) مخفف کلمه انگلیسی Acquired Immunodeficiency Syndrome  برای اولین بار در سال ۱۹۸۲ به کار رفته است. HIV به معنی «ویروس نقص ایمنی انسان» است. این بیماری, به لنفوسیت ها (یک نوع از گلوبول های سفید) حمله میکند و باعث میشود سیستم ایمنی که وظیفه دفاع از بدن در مقابل عوامل بیماری زا را دارد آلوده کند.

برای همین اگر فرد مبتلا, در مراحل پیشرفته بیماری, دچار یک سرماخوردگی ساده شود نمی تواند دوام بیاورد. بیشتر بیماران مبتلا در اثر یک عفونت یا عوامل بیماری زا ساده, ازبین می روند. این ویروس به یک نوع گلبول سفید خون به نام کمک کننده T حمله و آن را تخریب می‌کند و  DNA خود را در DNA گلبول سفید مورد نظر کپی می‌کند تا پس از تقسیم سلولی گلبول آلوده به ویروس تشکیل گردد. سلول‌های کمک کننده T هم چنین جزء دسته سلول‌های CD4 به شمار می‌آیند. برای اطلاعات بیشتر به سایت لیما طب مراجعه کنید.

مراحل بیماری HIV

بیماری HIV دو نوع دارد:

  1. HIV نوع اول
  2. HIV نوع دوم

دوره نهفتگی این بیماری می‌تواند ازHIVسال تا ۱۰ سال نیز طول بکشد. فرد در این مدت هیچ علائمی از خودش نشان نمی دهد به همین دلیل میتواند افراد بسیاری را آلوده کند. علائم بیماری با توجه به پیشرفت و شدت بیماری مختلف است. مثلا:

عفونت اولیه ایدز

نوع اول که رایج ترین و درعین حال بسیار حاد می باشد, بسیاری از افراد آنرا با بیماری آنفلانزا اشتباه میگیرند. به همن دلیل این بیماری برای مدت طولانی, علائم آن نهفته و غیر قابل تشخیص می باشد. علائمی از قبیل تب, خستگی, ناراحتی های پوستی, درد ماهیچه و سردرد دارند. ممکن است علائم عفونت اولیه در ابتدای مبتلا شدن بسیار ضعیف باشد بطوریکه قابل تشخیص نیست و تشخیص ایدز کمی به تاخیر بیفته اما درحالی که ویروسی که وارد جریان خون شما شده با شدت بسیاری گسترش پیدا میکنه.

عفونت مزمن

در این حالت, گره های لنفاوی شما به شدت آلوده شده و علائمی شدیدی در بدن شما ظاهر می شود. درصورتیکه تحت درمان قرار نگیرید, بیماری به شدت پیشرفت می کند و حدود ۱۰ سال طول میکشد.

زمانی که ویروس تکثیر پیدا کرد و سیستم ایمنی شما را آلوده و ضعیف کرد علائمی بدن شما نشان می دهد از قبیل: تب, خستگی مفرد, اسهال, کاهش وزن, متورم شدن غدد لنفاوی و زونا می باشد.

پیشرفت بیماری

همانطور که گفتیم اگر فرد مبتلا تحت درمان قرار نگیرد و بیماری آن طی ۱۰ سال پیشرفت می کند. در این مدت سیستم ایمنی فرد به شدت آسیب دبده و بسیار ضعیف شده بطوریکه میتواند به انواع عفونت ها مبتلا شود.نشانه هایی که فرد مبتلا در پیشرفت بیماریش نشان می دهد شامل: عرق شبانه, تب, اسهال, خستگی مداوم, کاهش وزن, برفک دهان و خارش دارد.

روش های انتقال ایدز

این عفونت ویروسی میتواند از راه رابطه جنسی, خون و شیر مادر مبتلا به ایدز میتواند به فرد منتقل شود. مهمترین راه انتقال بیماری از طریق خون( مثلا سوزن آلوده به فرد مبتلا به شما تزریق شود)است. البته اخیرا روش‌هایی برای تولد نوزاد سالم از مادر بیمار به کار برده شده که نتایج خوبی هم داشته است. بعضی از افراد فکر میکنند این بیماری از طریق بزاق, اشک, عرق حتی نیش حشرات میتواند به دیگران انتقال داده شود که این باور غلطی است.

متاسفانه زنان به دلیل فیزیولوژی خاص بدنی نسبت به مردان, خطر مبتلا شدنشان بیشتر است. زیرا آلت مرد بیمار و مایعات خارج شده از آن در تماس مستقیم با مایعات واژن زن قرار دارد ولی برای مردان به دلیل سطح تماس کمتر و راه نفوذ کمتر مایعات آلوده به بدن، احتمال کمتری وجود دارد.

روش های انتقال ایدز

درمان ایدز

این بیماری نه درمان خاصی دارد و تاکنون واکسنی برای آن ساخته نشده است. تنها راه برای جلوگیری از مبتلا شدن :

  • استفاده از کاندوم در روابط جنسی
  • عدم استفاده از سرنگ مشترک
  • عدم داشتن شریک جنسی متعدد

آیا بلافاصله بعد از عمل جنسی پر خطر ایدز قابل تشخیص است؟

پاسخ اینگونه است که بعد از رابطه جنسی, حدود ۲ الی ۳ هفته بعد آزمایش خون انجام دهید و در صورت مطمئن شدن بیشتر می توانید ۱۲ ماه بعد از آزمایش اول, مجددا آزمایش دهید تا در صورت کاذب بودن نتیجه اول اطمینان بیشتر پیدا کنید.

انواع آزمایشات HIV

  • تست بر پایه ماده ژنتیکی ویروس, که به دنبال DNA (ماده وراثتی) ویروس در خون شما می باشد که مشخص می شود شما مبتلا هستید یا نه. معمولا از ۱۰ تا ۳۳ روز پس از مواجهه با HIV میتواند وجود یا عدم وجود HIV را تشخیص دهد.
  • تست آنتی‌ژن/ آنتی‌بادی: آنتی‌بادی ها در هنگام مواجه بدن با ویروس های مانند HIV توسط سیستم ایمنی تولید میشوند. آنتی ژن ها, مواد خارجی هستند که سیستم ایمنی را فعال میکنند. معمولا عفونت HIV را ۱۸ تا ۴۵ روز پس از مواجه فرد با ویروس تشخیص میدهد.
  • تست‌ آنتی‌بادی تنها به دنبال آنتی‌بادی های HIV در نمونه خون یا بزاق است. می‌تواند ۲۳ تا ۹۰ روز پس از مواجه، عفونت HIV را تشخیص دهد. رایج ترین تست برای آزمایش خون است.

خواندن نتیجه تست HIV

  • Negative :به معنی منفی است و یعنی ویروسHIV در بدن شما وجود ندارد.
  • Positive : به معنی جواب آزمایش مثبت است و یعنی ویروس HIV در بدن فرد وجود دارد.
  • Non Reactive و Reactive : این تست نشان می دهد در بدن شما آنتی بادی وجود دارد یا خیر.  Non Reactive یعنی آنتی بادی در بدن وجود ندارد و این یعنی یا ویروس ایدزی وارد بدن نشده است یا اگر هم مبتلا شده باشید هنوز بدن آنتی بادی علیه این ویروس ترشح نکرده است. بهتر است بعد از چند ماه دوباره تکرار شود. Reactive  یعنی آنتی بادی در بدن وجود دارد که در نتیجه ورود  HIVبه بدن توسط گلبول‌های سفید تولید شده است.

رنج نرمال تست در آزمایشگاه ها معمولا عدد ۱ می باشد. اگر نتیجه تست شما از این عدد کمتر باشد, جواب منفی است و مبتلا نشدید. اگر نتیجه نزدیک عدد ۱ بود باید آزمایش مجدد تکرار شود و اگر بالای عدد۱ بود به این معنی است که شما مبتلا شدید. (این اعداد در آزمایشگاه‌های مختلف می‌تواند کمی متفاوت باشد.)

آزمایش ایدز با روش PCR

اگه نوع آزمایش ایدز از نوع کیفی باشد جواب آن صرفا مثبت ( Positive) و یا منفی ( Negative )گزارش می شود. اگر از نوع کمی باشد از روش Raeltime PCR HIV استفاده می شود و جواب در صورت مثبت شدن به صورت عدد گزارش می شود. این عدد نشان دهنده تعداد و شدت ویروس در حجم مشخصی از خون می باشد.

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.