سلامت عمومی

علت سرطان خون

بیشتر سرطان‌های خون که سرطان‌های هماتولوژیک نیز نامیده می‌شوند، از مغز استخوان شروع می‌شوند، جایی که خون تولید می‌شود. سرطان خون زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های خونی غیرطبیعی شروع به رشد خارج از کنترل می‌کنند و عملکرد سلول‌های خونی طبیعی را که با عفونت مبارزه می‌کنند و سلول‌های خونی جدید تولید می‌کنند، مختل می‌کنند.

انواع سرطان خون

  1. لوسمی: یک سرطان خون است که منشأ آن از خون و مغز استخوان است. زمانی اتفاق می‌افتد که بدن تعداد زیادی گلبول سفید غیرطبیعی ایجاد می‌کند و در توانایی مغز استخوان برای ساخت گلبول‌های قرمز و پلاکت‌ها اختلال ایجاد می‌کند.
  2. لنفوم غیر هوچکین: یک سرطان خون است که در سیستم لنفاوی از سلول هایی به نام لنفوسیت، نوعی گلبول سفید که به بدن در مبارزه با عفونت ها کمک می کند، ایجاد می شود.
  3. لنفوم هوچکین: یک سرطان خون است که در سیستم لنفاوی از سلول هایی به نام لنفوسیت ایجاد می شود. لنفوم هوچکین با وجود یک لنفوسیت غیر طبیعی به نام سلول رید-استرنبرگ مشخص می شود.
  4. مولتیپل میلوما: یک سرطان خون است که در سلول‌های پلاسما خون، نوعی گلبول سفید ساخته شده در مغز استخوان، شروع می‌شود.
  5. سندرم های میلودیسپلاستیک (MDS): اینها شرایط نادری هستند که ممکن است در نتیجه آسیب به سلول های خون ساز در مغز استخوان ایجاد شوند.
  6. نئوپلاسم های میلوپرولیفراتیو (MPN): این سرطان های خون نادر زمانی رخ می دهند که بدن گلبول های سفید، گلبول های قرمز یا پلاکت ها را بیش از حد تولید کند. سه زیر شاخه اصلی عبارتند از ترومبوسیتمی ضروری (ET)، میلوفیبروز (MF) و پلی سیتمی ورا (PV).
  7. آمیلوئیدوز: این اختلال نادر که با تجمع پروتئین غیرطبیعی به نام آمیلوئید مشخص می شود، سرطان نیست. اما ارتباط نزدیکی با مولتیپل میلوما دارد.
  8. ماکروگلوبولینمی والدنستروم: این نوع نادر لنفوم غیر هوچکین است که در سلول های B شروع می شود.
  9. کم خونی آپلاستیک: این وضعیت نادر زمانی رخ می دهد که سلول های بنیادی کلیدی آسیب ببینند و تنها با پیوند مغز استخوان قابل درمان هستند.

انواع سرطان خون

علائم سرطان خون عبارتند از:

  1. تب، لرز
  2. خستگی مداوم، ضعف
  3. از دست دادن اشتها، حالت تهوع
  4. کاهش وزن بی دلیل
  5. عرق شبانه
  6. درد استخوان/مفاصل
  7. ناراحتی شکمی
  8. سردرد
  9. تنگی نفس
  10. عفونت های مکرر
  11. خارش پوست یا بثورات پوستی
  12. غدد لنفاوی متورم در گردن، زیر بغل یا کشاله ران

علل سرطان خون

همه سرطان های خون به دلیل جهش در ماده ژنتیکی – DNA – سلول های خونی ایجاد می شوند. سایر عوامل خطر بر اساس نوع خاص سرطان خون متفاوت است.

مطالب مرتبط:VDRL چیست؟

عوامل خطر برای ابتلا به لوسمی میلوئید حاد (AML)، شایع ترین شکل لوسمی در بزرگسالان، عبارتند از:

  1. بالا رفتن سن
  2. جنسیت: مرد بودن
  3. قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی صنعتی مانند بنزن
  4. سیگار کشیدن
  5. سابقه درمان سرطان
  6. قرار گرفتن در معرض دوزهای بالای تابش
  7. سابقه سایر سرطان های خون

عوامل خطر برای ایجاد لنفوم هوچکین عبارتند از:

  1. سابقه عفونت با ویروس اپشتین بار (EBV) که باعث مونونوکلئوز عفونی می شود.
  2. بالا رفتن سن
  3. جنسیت
  4. سابقه خانوادگی لنفوم هوچکین
  5. ضعف سیستم ایمنی

عوامل خطر برای ایجاد لنفوم غیر هوچکین عبارتند از:

  1. قرار گرفتن در معرض برخی از مواد شیمیایی صنعتی، علف کش ها و حشره کش ها
  2. تاریخچه شیمی درمانی
  3. قرارگیری در معرض تشعشع
  4. سیستم ایمنی به خطر افتاده
  5. سابقه بیماری های خود ایمنی مانند آرتریت روماتوئید یا لوپوس

عوامل خطر برای ایجاد مولتیپل میلوما عبارتند از:

مطالب مرتبط: تست تری گلیسیرید چیست؟

  1. بالا رفتن سن
  2. جنسیت
  3. نژاد: خطر بالاتر در میان آفریقایی-آمریکایی ها
  4. چاقی یا اضافه وزن

سرطان خون چگونه تشخیص داده می شود؟

سرطان خون چگونه تشخیص داده می شود

تعیین تشخیص اغلب با معاینه فیزیکی برای بررسی سلامت عمومی شما شروع می شود. پزشک سابقه سلامتی شما را بررسی می کند، بدن و غدد لنفاوی شما را معاینه می کند و هر گونه علائم عفونت یا کبودی را بررسی می کند. انواع مختلفی از آزمایش ها و روش ها ممکن است برای تشخیص سرطان خون استفاده شود.

  1. بیوپسی ها

بیوپسی آزمایشی است که نمونه هایی از سلول ها را برای بررسی توسط آسیب شناس در آزمایشگاه جمع آوری می کند. برای برخی از انواع سرطان خون، مانند لنفوم، ممکن است نیاز به بیوپسی غدد لنفاوی داشته باشید که نمونه‌ای از بافت لنفاوی یا کل غدد لنفاوی به دست می‌آید.

آزمایش مغز استخوان، جایی که سلول‌های خونی تشکیل می‌شوند، می‌تواند به تشخیص انواع خاصی از سرطان خون کمک کند. پزشکان از روشی به نام آسپیراسیون مغز استخوان برای برداشتن نمونه کوچکی از مغز استخوان، خون و استخوان از استخوان لگن یا استخوان سینه استفاده می‌کنند. نمونه به آزمایشگاه فرستاده می شود و برای سلول های غیر طبیعی یا تغییرات در مواد ژنتیکی بررسی می شود.

  1. اسکن تصویربرداری

اسکن تصویربرداری برای برخی از انواع سرطان خون مفیدتر از انواع دیگر است. اسکن ممکن است بزرگ شدن گره لنفاوی را که یکی از علائم رایج لنفوم است، نشان دهد، اما معمولاً برای تشخیص لوسمی، سرطان خونی که تومورهای قابل مشاهده ایجاد نمی کند، استفاده نمی شود. با این حال، اسکن ممکن است کمک کند که آیا سرطان سایر قسمت‌های بدن را تحت تأثیر قرار داده است یا خیر.

اسکن ها عبارتند از:

  1. توموگرافی کامپیوتری (CT) اسکن
  2. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)
  3. اسکن توموگرافی گسیل پوزیترون (PET).
  4. اشعه ایکس
  5. سونوگرافی
  6. انواع خاصی از اسکن ها در طول بیوپسی برای کمک به تعیین دقیق ناحیه مورد نمونه برداری استفاده می شود.

مطالب مرتبط:تست Chol  چیست؟

آزمایشات خون

شمارش کامل خون (CBC) تعداد سلول های اجزای مختلف خون مانند گلبول های سفید، گلبول های قرمز و پلاکت ها را نشان می دهد.

آزمایشات شیمیایی خون سطوح مواد کلیدی را در خون شما اندازه گیری می کند. به عنوان مثال، سطوح غیر طبیعی پروتئین های خاص ممکن است اطلاعاتی در مورد وضعیت شما ارائه دهد. اگر مشکوک به مولتیپل میلوما باشد، پزشکان ممکن است بخواهند سطح کلسیم خون شما را بررسی کنند. برای لنفوم احتمالی، آنزیمی به نام لاکتات دهیدروژناز (LDH) ممکن است اندازه گیری شود.

راه های درمان سرطان خون

راه های درمان سرطان خون

درمان سرطان خون و مغز استخوان به نوع سرطان، سن شما، سرعت پیشرفت سرطان، محل گسترش سرطان و سایر عوامل بستگی دارد. برخی از درمان های رایج سرطان خون برای لوسمی، لنفوم و مولتیپل میلوما عبارتند از:

  1. پیوند سلول های بنیادی: پیوند سلول های بنیادی سلول های بنیادی خون ساز سالم را به بدن تزریق می کند. سلول های بنیادی ممکن است از مغز استخوان، خون در گردش و خون بند ناف جمع آوری شوند.
  2. شیمی درمانی: شیمی درمانی از داروهای ضد سرطان برای تداخل و توقف رشد سلول های سرطانی در بدن استفاده می کند. شیمی درمانی سرطان خون گاهی شامل دادن چندین دارو با هم در یک رژیم مشخص می شود. این درمان ممکن است قبل از پیوند سلول های بنیادی نیز انجام شود.
  3. پرتودرمانی: پرتودرمانی ممکن است برای از بین بردن سلول های سرطانی یا برای تسکین درد یا ناراحتی استفاده شود. همچنین ممکن است قبل از پیوند سلول های بنیادی داده شود.

 

 

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است. Wikipedia.org isid.research.ac.ir irimc.org majlis.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.