آزمایش های پزشکی

آزمایش ویتامین B12

آزمایش ویتامین B12

سطح ویتامین B12 در خون شما را اندازه گیری می کند. کمبود ویتامین B12 یا سطح پایین این ویتامین می‌تواند باعث ایجاد طیف وسیعی از بیماری ها مانند کم خونی و اختلالات سیستم عصبی شود. عواملی که باعث کاهش مقدار این ویتامین می شوند، عبارتند از:

  1. رژیم غذایی نامناسب
  2. مصرف برخی از داروها
  3. افزایش سن

اندازه گیری سطح ویتامین B12 به پزشک کمک می کند تا کمبود احتمالی را تشخیص دهد و در صورت نیاز درمان مناسب را شروع کند. گاهی اوقات نیز سطح ویتامین B12 بعنوان یکی از ازمایشات مربوط به چکاپ بدن برای بررسی وضعیت کلی سلامت بدن انجام می شود. آزمایش ویتامین B12 در تشخیص برخی از بیماری ها کاربرد دارند که عبارتند از:

  1. ارزیابی علائم کم خونی: یک اختلال خونی که با از دست دادن گلبول های قرمز طبیعی مشخص می شود.
  2. کم خونی مگالوبلاستیک: نوعی از کم خونی که در آن گلبول های قرمز به طور غیرعادی بزرگ هستند و عملکرد غیر طبیعی دارند.
  3. تعیین علت بروزعلائم مربوط به سیستم عصبی مانند اختلالات ذهنی، ضعف، از دست دادن تعادل یا بی حسی، درد و گزگز در بازوها و پاها

مطالب مرتبط:تست تری گلیسیرید چیست؟

آزمایش ویتامین B12 چه چیزی را اندازه گیری می کند؟

ویتامین B12 یک ماده مغذی است که از جنبه های بسیاری برای سلامت انسان مهم است. سطوح کافی ویتامین B12 برای فعالیت سیستم عصبی، ساخت گلبول های قرمز خون و ساخت  DNAمورد نیاز است. این ویتامین به طور طبیعی در پروتئین های حیوانی مانند گوشت قرمز، ماهی، مرغ، تخم مرغ و لبنیات وجود دارد. سایر غذاها مانند غلات صبحانه، مخمرهای مغذی و برخی شیرهای گیاهی ممکن است با ویتامین B12 غنی شوند. این ویتامین به عنوان مکمل و به عنوان یک داروی تجویزی نیز یافت می شود.

ویتامین  B12موجو در غذا، بصورت فرم متصل به پروتئین است. برای اینکه بدن بتواند آن را جذب کند باید از پروتئین آزاد شود. وقتی که بدن غذا را هضم می کند، آنزیم های موجود در دستگاه گوارش، ویتامین B12 را از این پروتئین ها جدا می کنند. سپس ویتامین B12 آزاد شده با پروتئینی به نام فاکتور ذاتی که توسط سلول های معده ترشح می شود، ترکیب می شود. ویتامین B12 و فاکتور ذاتی با هم در انتهای روده کوچک جذب می شوند.

آزمایش ویتامین B12 چه چیزی را اندازه گیری می کند؟

چه زمانی باید آزمایش ویتامین B12 انجام دهیم؟

آزمایش ویتامین B12 معمولاً زمانی انجام می شود که علائم کمبود ویتامین B12 مانند کم خونی یا مشکلات سیستم عصبی را دارید. برخی از افراد به دلیل سن یا شرایط سلامتی موجود در معرض خطر بیشتری برای کمبود ویتامین B12 هستند و ممکن است به طور منظم تحت آزمایش ویتامین B12 قرار گیرند.

چه زمانی باید آزمایش ویتامین B12 انجام دهیم؟

نحوه انجام ازمایش و اقدامات لازم قبل از انجام ان:

قبل از انجام آزمایش ویتامین B12، ناشتا بودن به مدت ۶-۸ ساعت مهم است، به این معنی که باید از خوردن و نوشیدن هر چیزی غیر از آب خودداری کنید. از آنجایی که برخی از داروها می توانند نتایج آزمایش ویتامین B12 را تحت تأثیر قرار دهند، باید از پزشک خود بپرسید که آیا نیاز به قطع موقت هر یک از داروهایی که به طور معمول مصرف می کنید، هست یا خیر. در طول آزمون در طول آزمایش ویتامین  B12، معمولاً نمونه کوچکی از خون از ورید بازوی شما گرفته می شود.

تفسیر نتایج آزمایش ویتامین  B12

همانطور که گفته شد، این آزمایش سطح ویتامین B12 خون را اندازه گیری می کند. سطح طبیعی ویتامین B12 به طور کلی بین ۲۰۰ تا ۸۰۰ پیکوگرم در میلی لیتر (pg/mL)  است. اگر نتیجه شما بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ pg/mL باشد، نتیجه شما لب مرز محسوب می شود و ممکن است پزشک از شما بخواهد که آزمایش ویتامین B12 را دوباره انجام دهید یا اینکه آزمایشات تکمیلی انجام دهید. مقادیر کمتر از ۲۰۰ pg/mL نشان دهنده کمبود ویتامین B12 است. کمبود ویتامین B12 ممکن است به دلایل شناخته شده ای مانند رژیم غذایی گیاهخواری، داروها، مشکلات پانکراس، جراحی یا بیماری هایی مربوط به سیستم گوارشی تأثیر می گذارد، باشد. سایر عواملی که باعث کمبود ویتامین B12می شوند، عبارتند از:

  1. ناتوانی در تولید فاکتور درونی: فاکتور درونی معمولاً توسط سلول های معده ترشح می شود. ناتوانی در تولید این پروتئین ممکن است به دلیل ضعیف شدن پوشش معده یا یک بیماری خودایمنی ایجاد شود و منجر به کم خونی خطرناک شود.
  2. رشد بیش از حد باکتری ها یا آلودگی به کرم ماهی در دستگاه گوارش: در این اختلالات، باکتری ها یا انگل ها ویتامین B12 را مصرف می کنند و مقدار کمتری برای جذب فرد مبتلا باقی می گذارند.
  3. کاهش جذب ویتامین B12 به دلیل کاهش اسید معده: کاهش اسید معده می تواند به دلیل افزایش سن، بیماری هایی که باعث کاهش اسید معده می شوند یا استفاده از داروهای کاهش اسید معده باشد.
  4. سایر مشکلات خود ایمنی: این مشکلات می تواند شامل بیماری تیروئید یا ویتیلیگو باشد.

تفسیر ازمایش B12

سطوح بالاتر ویتامین B12 غیر معمول است زیرا ویتامین B12 اضافی معمولاً از طریق ادرار دفع می شود. با این حال، برخی شرایط می توانند باعث افزایش سطح ویتامین B12 شوند، از جمله بیماری های کبدی و اختلالات میلوپرولیفراتیو، که بیماری هایی هستند که بر تولید سلول های خونی تأثیر می گذارند. عواملی که خطر مثبت کاذب کمبود ویتامین B12 را افزایش می دهند عبارتند از:

  1. مولتیپل میلوما
  2. سرطان برخی از گلبول های سفید خون
  3. عفونت
  4. HIV
  5. بارداری
  6. مصرف قرص های ضد بارداری
  7. مصرف داروی ضد تشنج

مطالب مرتبط: آزمایش چکاپ ویتامین در منزل

عواملی که باعث منفی کاذب می شوند، عبارتند از:

  1. اختلالات خونی مانند لوسمی مزمن میلوژن یا پلی سیتمی ورا
  2. بیماری کبدی الکلی
  3. سیروز یا هپاتیت
  4. بیماری کلیوی
  5. استفاده از اکسید نیتروژن
  6. اختلالات خود ایمنی

مطالب مرتبط: انجام تست رایگان PCR

کلام اخر

کمبود ویتامین B12 و فولات می تواند باعث کم خونی مگالوبلاستیک شود. هنگامی که علائم کم خونی مگالوبلاستیک در آزمایشات دیگر مانند آزمایش شمارش خون یا آزمایش اسمیر خون مشاهده می شود، معمولاً آزمایش ویتامین B12 و فولات با هم تجویز می شود. برخی از افراد به طور همزمان کمبود ویتامین B12 و فولات دارند، در حالی که برخی دیگر فقط سطح پایینی از یکی از انها را دارند. برخی از عوامل خطر که احتمال کمبود ویتامین B12 را افزایش می دهند، احتمال کمبود فولات را نیز افزایش می دهند.

 

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.