آزمایش های پزشکی, آموزش چکاپ, سلامت عمومی

فسفات در خون

آزمایش فسفات برای اندازه گیری سطح فسفات خون استفاده می شود. فسفات یک ماده شیمیایی است که حاوی ماده معدنی فسفر است. فسفات ها برای تولید انرژی، عملکرد عضلات و اعصاب و رشد استخوان ضروری هستند.

آزمایش خون فسفات چیست؟

آزمایش فسفات در خون میزان فسفات خون را اندازه گیری می کند. فسفات یک ذره باردار الکتریکی است که حاوی ماده معدنی فسفر است. فسفر همراه با کلسیم معدنی برای ساخت استخوان ها و دندان ها نقش بسزایی دارد. فسفات اضافی خون از طریق کلیه دفع  می شوند. اختلال در سطح فسفات خون، می تواند بیانگر بیماری کلیوی یا یک مشکل جدی است. این نوع آزمایش همانند آزمایش کلسیم خون است.

نام های دیگر: تست فسفر، P، PO4، فسفر-سرم

آزمایش خون فسفات چیست؟

آزمایش خون فسفات چه کاربردی دارد؟

از جمله دلایل آزمایش خون فسفات می توان به زیر اشاره کرد:

  1. تشخیص بیماری های کلیوی و اختلالات استخوانی
  2. تشخیص اختلالات پاراتیروئید: غدد پاراتیروئید غدد کوچکی هستند که در گردن قرار دارند و هورمون های کنترل کننده کلسیم خون را تولید می کنند.

چرا به آزمایش فسفات خون نیاز داریم؟

اگر علائم بیماری کلیوی یا اختلال پاراتیروئید مانند را دارید ممکن است به این آزمایش نیاز داشته باشید. علائم شامل خستگی، گرفتگی عضلات، درد استخوان است اما در بسیاری از افراد مبتلا ممکن است بدون علامت باشند. بررسی میزان کلسیم و فسفات خون در اغلب موارد باهم انجام می شوند و اختلال در سطح کلسیم می تواند به معنای مشکلات در سطح فسفات نیز باشد. آزمایش کلسیم اغلب بخشی از یک چکاپ خون  معمولی است.

آزمایش خون فسفات چیست؟

اقدامات لازم قبل از انجام ازمایش فسفات خون و نحوه انجام آن

برای انجام این تست به سرم خون نیاز است که ابتدا خون گیری انجام و سپس سرم خون نیز جداسازی می شود و انالیز سرم از لحاظ میزان فسفات خون توسط دستگاه انجام می شود. با توجه به اینکه برخی داروها و مکمل ها می توانند بر میزان فسفات خون تأثیر می گذارند، بایستی در مورد داروی مصرفی خود به پزشک اطلاع دهید.

مقادیر نرمال فسفات خون

  • بزرگسالان: ۸/۲ تا ۵/۴ میلی گرم در دسی لیتر.
  • کودکان: ۴ تا ۷ میلی گرم در دسی لیتر.

مقدار فسفات سرم براساس گروه سنی افراد

Agemg/dLmmol/L
۰-۵ days۴.۸-۸.۲۱.۵۵-۲.۶۵
۱-۳ years۳.۸-۶.۵۱.۲۵-۲.۱۰
۴-۱۱ years۳.۷-۵.۶۱.۲۰-۱.۸۰
۱۲-۱۵ years۲.۹-۵.۴۰.۹۵-۱.۷۵
>15 years۲.۷-۴.۷۰.۹۰-۱.۵۰

 

تفسیر نتایج ازمایش فسفات خون

اصطلاحات فسفات و فسفر می توانند در نتایج آزمایش به همین معنی باشند. بنابراین نتایج شما ممکن است سطح فسفر را به جای سطح فسفات نشان دهد. اگر آزمایش شما نشان داد که سطح فسفات/فسفر بالایی دارید، ممکن است بیانگر:

  1. بیماری کلیوی
  2. هیپوپاراتیروئیدیسم(غده پاراتیروئید به اندازه کافی هورمون پاراتیروئید تولید نمی کند).
  3. مقدار بالای ویتامین D در بدن
  4. رژیم غذایی سرشار از فسفات
  5. کتواسیدوز دیابتی

اگر آزمایش شما نشان داد که سطح فسفات/فسفر پایینی دارید، ممکن است بیانگر:

  1. پرکاری پاراتیروئید
  2. سوء تغذیه
  3. اعتیاد به الکل
  4. استئومالاسی، وضعیتی که باعث نرمی و تغییر شکل استخوان ها می شود و علت اصلی ان کمبود ویتامین D است. این وضعیت در کودکان، بعنوان راشیتیسم شناخته می شود.

اگر سطح فسفات/فسفر شما نرمال نباشد، لزوماً به این معنی نیست که شما بیمار هستید و به درمان نیاز دارید. زیرا عوامل زیادی مانند رژیم غذایی می توانند بر نتایج تأثیر بگذارند. همچنین، در کودکان با توجه به اینکه استخوان های آنها هنوز در حال رشد است، سطح فسفات بالاتری دارند. در برخی موارد نیاز هست علاوه بر آزمایش فسفات خون، آزمایش فسفات در ادرار نیز تجویز می شود. برای داشتن اطلاعات بیشتر به سایت لیما طب مراجعه  کنید.

author-avatar

دکتر عبدالحسین ناصری

وی از اساتید برجسته دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و ده ها پروژه پژوهشی دانشگاهی در دانشگاه علوم پزشکی ایران با راهنمایی و نظارت ایشان صورت پذیرفته، دکتر ناصری از سال 1370 بعنوان هیئت علمی در دانشگاه مشغول به خدمت بوده و همچنین از سال 1373 تاکنون مدیریت آزمایشگاه بیمارستان های متعددی را عهده دار بودند، ایشان از سال 1396 تاکنون مدیرت آزمایشگاه بیمارستان های حضرت فاطمه (س) و شهید مطهری تهران را بر عهده دارند. از سری نگارش های دکتر میتوان به کتب "دقیق ترین روش تشخیص استافیلوکوکوس اورئوس" ، "بررسی چشمه ها و آب های گرم معدنی ایران" و ... اشاره کرد، لازم به ذکر است که نگارش "طرح جامع گردشگری سلامت کل کشور" نیز جز دستاورد های ایشان بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.